Er zijn stormachtige ontwikkelingen in de wereldhandel gaande die nopen tot extra (proactieve) alertheid bij het aanpassen van handelscontracten om geschillen te voorkomen. Door de ontwikkelingen kunnen volumes, kostenniveau, leveringstijd en continuïteit worden bedreigd. Ook meer focus op verduurzaming is van belang.

Stormachtige ontwikkelingen op mondiaal en nationaal niveau
De Handelsorganisatie van de Verenigde Naties, Unctad, waarschuwt in haar jaarlijkse ‘Trade and Development Report 2019’ van 25 september 2019 voor zwakkere groei van de wereldeconomie in 2020 en zelfs kans op een recessie. 2019 kent zelfs de zwakste groei van de wereldeconomie van het laatste decennium. Volgens Unctad knipperen de waarschuwingslichten. Er zijn handelsoorlogen, valutadalingen, een voortslepende Brexit en beweging in lange termijnrentes. Daarbij is er geen teken dat beleidmakers zich voorbereiden op een eventuele storm. Na de vorige crisis is de wereldeconomie nog steeds fragiel vanwege de hoge schuldenlast en beperkte structurele verbeteringen.

De Unctad dringt er op aan om niet alleen naar de korte termijn dreiging van een recessie te kijken maar ook te kijken naar de lange termijnuitdagingen, zoals de toename van koolstofdioxide en klimaatbescherming in dat verband. Klimaatbescherming vereist zelfs een nieuwe golf van investeringen om op andere wijze om te gaan met energie en koolstofdioxide-uitstoting. Het rapport benadrukt de toegenomen groene investeringen, dat een belangrijke bron van inkomsten en banen kan zijn en predikt de zogenaamde ‘Green New Deal’.

Ook op nationaal niveau wijst de ‘Macro Economische Verkenning 2020’ van het Centraal Plan Bureau van september 2019 op een terugvallende groei in 2019 en 2020 . De krapte op de arbeidsmarkt is een nationaal knelpunt in de groei, maar er zijn vooral internationale risico’s voor de Nederlandse en Europese economie. De rapportage vermeldt: Brexit, de verhouding tussen VS en China en de zorgen over de Italiaanse overheidsfinanciën. Op de lange termijn zijn de vergrijzing van Nederland en verduurzaming met name uitdagingen waarop het kabinet wil inzetten.

Gevolgen voor handelscontracten
Voornoemde ontwikkelingen kunnen gevolgen hebben voor lopende en nieuwe contracten bij internationaal opererende ondernemingen (import en export). Het is verstandig om hiermee rekening te houden. Zonder de intentie om volledig te zijn sommen wij wat potentiële risico’s op.

De op handen zijnde Brexit leidt op zichzelf tot risico op hoger kostenniveau, langere leveringstijden en zelfs continuïteitsissues. Transport en douane/export zal waarschijnlijk meer tijd en kosten meebrengen door extra handling en investering in IT-systemen. Britse werknemers en EU-werknemers zullen waarschijnlijk moeilijker kunnen werken op elkaars territoir, althans dit brengt in ieder geval extra kosten met zich mee. De Brexit kan de continuïteit van Britse bedrijven en bedrijven die afhankelijk zijn van handel met Groot-Brittanië in gevaar brengen.

Handelsoorlogen herbergen ook het risico tot hoger kostenniveau en langere leveringstijden en zelfs continuïteitsissues, vooral in de handel met de Verenigde Staten en China. In de huidige situatie moet ook rekening worden gehouden met verdere escalatie ten koste van de vrije wereldhandel, zoals mogelijke plotseling verhoogde export sancties cq. heffingen.

Een dip in economische groei en/of zelfs eventuele recessie zal leiden tot lagere volumes in verkoop en inkoop met continuïteitsissues. Eventuele geschillen worden dan minder snel in de business opgelost en leidt tot verhoogd risico op juridische procedures.

De verduurzamingsfocus zal op termijn kunnen leiden tot extra belasting van koolstofdioxide-uitstoting in proces en/of stimulering vanuit overheidswege van verduurzaming. Het is verstandig om tijdig in de bedrijfsvoering en handelscontracten met handelspartners hierop voor te sorteren.

Aanbeveling om handelscontracten te checken
Met het oog op voornoemde ontwikkelingen is het geraden om handelscontracten proactief aan een sanity check te onderwerpen. Denk hierbij onder meer aan: in kaart brengen van wie tarieven en belastingen draagt (en hardheidsclausules daaromtrent), flexibiliteit rondom het upscalen en downscalen van volumes, ruimte om te (her) onderhandelen over prijs, bufferstock verplichtingen bij critical suppliers, goede duur-/opzegbepaling met voldoende flexibiliteit om snel in te springen op wijzigende omstandigheden, rechts- en forumkeuze, en force majeure-bepaling. Als onvoldoende flexibiliteit is ingebouwd kunnen de ontwikkelingen in onvoorziene escalatie van de handelsrelatie(s) ontaarden.


Turbulent World Trade Calls for Adjustment of Trade Contracts

There are turbulent developments in world trade that call for extra (proactive) alertness in adjusting international commercial and trade contracts to avoid disputes. As a result of these developments, volumes, cost levels, delivery times and continuity may be threatened. The focus on sustainability also plays a role.

Turbulent Developments at a Global and National level

In its annual ‘Trade and Development Report 2019’ (https://unctad.org/en/PublicationsLibrary/tdr2019_en.pdf)  of 25 September 2019[1] the Trade Organization of the United Nations, Unctad, warns of a weaker global economic growth in 2020 and even of the risk of a recession. 2019 has seen the weakest growth in the global economy in the last decade. According to Unctad, the warning lights are flashing. There are trade wars, currency drops, a lingering Brexit and movement in long-term interest rates. There are no signs that policymakers are preparing for a possible storm. After the last crisis, the global economy is still fragile due to the high level of debt and limited structural improvements.

Unctad insists on looking not only at the short-term threat of recession but also at the long-term challenges, such as the increase in carbon dioxide and climate protection. In fact, climate protection requires a new wave of investments to deal with energy and to reduce carbon dioxide emissions. The report emphasizes the increased green investments, which can be an important source of income and jobs following the so-called ‘Green New Deal’.

Also at a national level the ‘Macro Economische Verkenning 2020’ (Macro Economic Exploration 2020) (https://www.cpb.nl/macro-economische-verkenning-mev-2020) of the Netherlands Bureau for Economic Policy Analysis (CPB) of September 2019 points to a decline in growth in 2019 and 2020[2]. The tight labour market is a national bottleneck in growth, but there are mainly international risks for the Dutch and other European economies. The report mentions: Brexit, the tensions in the US-China relationship and the concerns about Italian state finances. In the long run, the ageing of the population in the Netherlands and sustainability issues will be the main challenges that the government needs to address.

Impact on Trade Contracts

The aforementioned developments may have consequences for commercial contracts with internationally operating companies (import and export). It is wise to take this into account. Without the intention to be complete, we list some potential risks.

The imminent Brexit in itself will lead to risks at a higher cost level, longer delivery times and even continuity issues. Transport and customs/exports are likely to increase time and costs through extra handling, tariffs and investments in IT systems. British workers and EU workers are likely to find it more difficult to work in each other’s territories, or at least this will entail additional paperwork and/or costs. Brexit could impact the continuity of British companies and companies that depend on trade with Great Britain.

Trade wars also carry the risk of higher cost levels, longer delivery times and possibly an impact on continuity, especially in trade with the United States and China. In the current situation, account must also be taken of further escalation at the expense of free world trade, such as possible suddenly increased (financial) sanctions, tariffs or anti-dumping issues.

A dip in economic growth and/or even a possible recession may lead to lower or interrupted flow of volumes of sales and purchases.  In an economic downturn, disputes can usually less quickly be resolved at a commercial level and this entails an increased risk of legal proceedings.

The focus on sustainability puts pressure to speed up the reduction and/or compensation of carbon dioxide emissions. This impacts business operations, but it may also provide opportunities for companies depending on their line of business and current footprint. Also government incentives for sustainability provide opportunities to accelerate improvements in the supply chain. It is wise to anticipate on these developments by timely upgrading business operations and commercial contracts with trading partners.

Recommendations to Check Trade Contracts

In view of the aforementioned developments, we advise to proactively subject commercial contracts to a sanity check. This includes amongst other things: mapping out who bears the burden of paying tariffs, levies and taxes (and are there any hardship clauses in this respect), is there built-in flexibility for upscaling and downscaling of volumes, room to (re)negotiate prices, are there buffer stock arrangements with critical suppliers, what are the term and termination provisions and do these include sufficient flexibility to respond quickly to changing circumstances, is the choice of law and forum still adequate, and are the force majeure provisions covering major global trade events?.  If the contracts are fixed in term and key topics such as volumes and price, unforeseen escalation of relationship(s) may end in lengthy and costly settlements, and even years of litigation or arbitration.

[1] https://unctad.org/en/PublicationsLibrary/tdr2019_en.pdf

[2] https://www.cpb.nl/macro-economische-verkenning-mev-2020

 

Bart-Adriaan de Ruijter is specialist in corporate & commerciële procesvoering en commercieel contractwerk bij het team Commercial & International Trade van Kennedy Van der Laan. Zijn praktijk is gericht op vertegenwoordiging en advies van bestuursleden en bedrijven in complexe potentieel litigieuze situaties. Verder adviseert Bart-Adriaan (handels)bedrijven over contractuele bedrijfsvoering, met name op het gebied van retail, distributie, franchise en agentuur strategie. Hierbij kan hij putten uit zijn ervaring als bestuurder, toezichthouder en inhouse legal counsel.

 

 

Martine de Koning leidt het Commercial & International Trade-team bij Kennedy Van der Laan. Zij combineert diepgaande kennis van Europees recht en mededingingsrecht met een grondige kennis van commercie en handel. Martine is scherp in internationale handelsgeschillen, vooral op het gebied van inkoop, distributie, agentuur en franchise. Martine structureert complexe internationale samenwerkingsverbanden zoals joint ventures, outsourcing en verticale (distributie)overeenkomsten. Tot de interesses van Martine behoren internationale handelsverdragen (EU, WTO, ASEAN, APEC, NAFTA, Caricom), exportregelgeving en financiële sancties.