Artificial Intelligence heeft de juridische wereld in hoog tempo veranderd. Waar generatieve AI enkele jaren geleden nog vooral een experiment was, wordt het vandaag ingezet voor contractanalyse, juridische research, compliance-vraagstukken en het opstellen van adviezen. De vraag voor de General Counsels is daarom niet langer óf zij AI gebruiken, maar hoe zij de kwaliteit van de AI-output kunnen waarborgen.
Van hulpmiddel naar digitale collega
AI ontwikkelt zich in hoog tempo van een praktisch hulpmiddel tot een digitale collega die steeds vaker werkzaamheden uitvoert die traditioneel bij juristen lagen. Dat biedt grote kansen voor efficiëntie en kwaliteit, maar vraagt tegelijkertijd om een andere rol van de General Counsel. Niet het produceren van juridische analyses staat steeds vaker centraal, maar het beoordelen, valideren en verantwoorden ervan.
Zoals Mark Zijlstra, Head of Legal Technology, treffend opmerkt in de podcast Praktisch AI voor Professionals: “Goed geformuleerde onzin is gevaarlijker dan slecht geformuleerde onzin.” AI genereert overtuigende antwoorden, maar overtuigingskracht is geen garantie voor juistheid. Juist daarom wordt kwaliteitsborging een essentieel onderdeel van de juridische praktijk.
AI kan verschillende rollen vervullen. Het ondersteunt bij juridisch onderzoek, samenvattingen en conceptadviezen, helpt bij het beoordelen van contracten door afwijkingen of risico’s te signaleren en levert steeds vaker analyses die invloed hebben op besluitvorming. Naarmate AI meer betrokken raakt bij juridische processen, groeit ook het belang van zorgvuldig menselijk toezicht.
AI mist de context van de jurist
Tegelijkertijd blijft AI fundamenteel anders dan een ervaren General Counsel. Een jurist beschikt over organisatiekennis, politieke sensitiviteit, inzicht in eerdere dossiers en gevoel voor bestuurlijke verhoudingen. Die context ontbreekt bij AI. Daardoor kan een juridisch correct antwoord in de praktijk toch ongeschikt zijn voor de specifieke organisatie of situatie.
Juridische kwaliteit is meer dan een juist antwoord
Juridische kwaliteit bestaat bovendien uit meer dan alleen een juist antwoord. Naast feitelijke juistheid zijn ook volledigheid, aansluiting op de organisatorische context, consistentie en verdedigbaarheid van belang. Vooral volledigheid verdient extra aandacht: het is relatief eenvoudig te controleren wat AI wél noemt, maar veel lastiger om vast te stellen welke relevante aspecten ontbreken.
Kwaliteitsborging vraagt om een structurele aanpak
Het verantwoord inzetten van AI vraagt daarom om een structurele aanpak van kwaliteitsborging. Die begint bij de invoer, met heldere instructies, gestandaardiseerde prompts, betrouwbare bronnen en duidelijke afspraken over vertrouwelijke informatie.
Tijdens het proces blijft menselijke beoordeling noodzakelijk, zeker bij juridisch advies of compliancevraagstukken. Daarbij zijn ook logging en documentatie van gebruikte prompts, modellen en beoordelingen belangrijk.
Tot slot vraagt ook de output om een kritische controle op bronnen, jurisprudentie, wetsartikelen, volledigheid, consistentie en aansluiting bij het interne beleid. Voor documenten met grote juridische impact kan een vierogenprincipe daarbij een passende waarborg zijn.
De verantwoordelijkheid blijft bij de General Counsel
De uiteindelijke verantwoordelijkheid voor een juridisch advies blijft altijd bij de jurist die de AI-uitkomst gebruikt en goedkeurt. AI neemt die verantwoordelijkheid niet over. De output van een taalmodel kan daarom het beste worden benaderd zoals het werk van een junior collega: waardevol, snel en behulpzaam, maar nooit zonder inhoudelijke controle.
AI-geletterdheid wordt een kerncompetentie
Daarmee verandert ook het competentieprofiel van de General Counsel. AI-geletterdheid wordt een onmisbare vaardigheid. Juristen moeten begrijpen hoe taalmodellen werken, welke beperkingen en risico’s daarbij horen en hoe de kwaliteit van AI-output effectief kan worden beoordeeld. De toegevoegde waarde van de jurist verschuift daarmee van routinematige uitvoering naar regie, interpretatie en kwaliteitsbewaking.
De belangrijkste les
De centrale boodschap is duidelijk: gebruik AI als een slimme collega die veel werk uit handen neemt, maar neem de uitkomsten nooit zonder kritische beoordeling over. Kwaliteitsborging is daarmee geen aanvullende taak, maar een integraal onderdeel van modern juridisch vakmanschap.
Meer weten? Beluister en bekijk de volledige nieuwe aflevering van de podcast Praktisch AI voor Professionals van Lefebvre Sdu en ontdek hoe AI op een verantwoorde, gestructureerde en impactvolle manier kan worden geïntegreerd in de juridische praktijk met de juiste kwaliteitsborging. Beluister de podcast via deze link: https://www.sdu.nl/lp/corporate/5sytgb?utm_source=redactionele_nieuwsbrief&utm_medium=email&utm_campaign=Aicollega &utm_content=gcn_nwb&utm_term=juli_2026
Daarnaast is er ook een uitgebreide whitepaper geschreven om meer achtergrond en context te krijgen bij deze podcast. Download deze hier: https://www.sdu.nl/lp/corporate/5sz2rm?utm_source=redactionele_nieuwsbrief&utm_medium=email&utm_campaign=Aicollega &utm_content=gcn_nwb&utm_term=juli_2026