Het zal u niet zijn ontgaan, de advocatuur verandert in rap tempo. Langdurige crisis, digitalisering en internationalisering hebben het speelveld radicaal veranderd. Nu de economie aantrekt is het tijd om de balans op te maken.

Trends
We zien al ruim 10 jaar single brand kantoren oprukken. Van de bijbehorende tarieven schrikt niemand meer. Uurtje factuurtje is eerder uitzondering dan regel. Success fee, fixed fee, flat fee, capped fee en subscriptions zijn daarvoor in de plaats gekomen. Bedrijven switchen snel van advocatenkantoor en gebruiken ‘pitches’ en ‘panels’ om hun advocaten scherp te houden op kwaliteit en tarieven. Flexibilisering van de workforce speelt ook een rol. Detacheringen van advocaten tegen lage tarieven, de inzet van onafhankelijke zzp-ers of inhuur via buro’s lossen piekbelasting op. Outsourcing van routine werk naar partijen buiten de advocatuur of naar lage lonen landen is een reële optie. Legal Tech begint z’n vruchten af te werpen. Artificial intelligence neemt nog geen sleutelrollen van de advocaat of rechter over, maar automatisering van arbeidsintensieve processen neemt snel toe. Denk aan risico-analyses, contract drafting en compliance self-assessment.

Maar wordt de cliënt daar beter van?
Jazeker. Er is meer druk op tarieven en een duidelijker onderscheid tussen high end, medium risk, en routine werk. Hoewel de economie stabiliseert en er voor het eerst sinds jaren weer groei is, is de nadruk op deliverables, in plaats van loyaliteit aan de relatie, blijvend. Dat is gunstig voor de GC die binnen budget moet opereren. Er is ook reden tot zorg. De single brands hebben vaker een conflicterend belang en er is interne politiek rondom grote accounts. Het spreiden van werk over meerdere kantoren vergt extra management en administratie. De meeste single brands hebben exclusieve doorverwijzingsplicht. Dat levert regelmatig niet de beste value for money propositie op.

Wat is de oplossing?
Alleen als strategische partner van de GC kan een advocaat werkelijk added value bieden. Dat geldt zowel voor high end werk, als voor het verbeteren en automatiseren van processen rondom medium en low risk werk. De advocaat kruipt uit de traditionele rol van adviseur aan de zijlijn. De business van de cliënt staat centraal. IT oplossingen en outsourcing maken de traditionele rol van de advocaat overbodig. Om mee te kunnen is een voortrekkersrol in Legal Tech vereist en werkelijke technische kennis om de cliënt adequate consultancy te bieden. De meeste IT-oplossingen zijn op papier prachtig, maar in de praktijk wordt slechts een klein deel van de functionaliteit gebruikt op de manier waar het voor bedoeld is. Dat kan béter.

Een voorbeeld
Een GC heeft de opdracht een significante kostenreductie van 15% te realiseren. Hij/zij werkt met allerlei internationale kantoren, waaronder diverse single brands, een groot aantal onafhankelijke kantoren en een paar niche kantoren voor kleine klussen. Het managen hiervan kost veel tijd. Diverse advocatenkantoren in Europa weigeren de e-billing tool te gebruiken waar het Amerikaanse hoofdkantoor licenties voor heeft afgenomen. Er is geen kwalitatieve groei met deze relaties en veel kantoren weigeren om zomaar 15% korting op hun tarieven te accepteren. Hier biedt het door Kennedy Van der Laan ontwikkelde Customized Alliance model uitkomst. Het advocatenkantoor managet de relaties tegen een jaarlijkse flat fee (met een collar) waarbinnen capped en fixed fees gelden. De cliënt blijft aan het roer, en beslist over hiring en firing van firms. Door slimme IT-oplossingen ontstaat een ‘virtual law firm’ van kantoren, dat zich qua knowledge sharing, matter management, central billing en budget control kan meten met de beste single brands. Hoewel ook anderen erin kunnen meedoen, werkt het vooral goed voor onafhankelijke kantoren die op deze wijze veel meer internationale slagkracht, uniformiteit van kwaliteit en tarieven realiseren, tegen een lage prijs.

Conclusie
Advocatenkantoren die in staat zijn zichzelf opnieuw uit te vinden, hebben de toekomst. Een GC heeft recht op strategisch partnerschap. Een advocaat die werkelijk het belang van zijn cliënt voorop stelt en niet alleen een prijzige deeloplossing levert, is daarvoor de aangewezen kandidaat. Hoogwaardige kennis van technologie en de commitment om deze bij de cliënt in te zetten, is een must.

Over de auteur:

Martine de Koning is hoofd van het Team Commercial bij Kennedy Van der Laan. Martine is lead in het Customized Alliance model. Zij is gespecialiseerd in franchising, distributie en agentuur en het mededingingsrecht. Zij staat bekend om haar expertise in op het gebied van geschillen en contracten over omni-channel, licentie-overeenkomsten, pricing, misbruik machtspositie en verticale beperkingen. Het team doet daarnaast ook inkoopcontracten, transport, logistiek, productveiligheid, algemene voorwaarden, surséance en faillissementsprocedures (corporate litigation), arbitrage en mediation.